Slim gebruik van gedeelde faciliteiten

Een gezamenlijke dak- of binnentuin, een gym exclusief voor de bewoners, een deelauto of een gemeenschappelijke woonkamer voor feestjes en vergaderingen. Zomaar een paar voorbeelden van gezamenlijke voorzieningen bij nieuwbouwprojecten. Wat voor voorzieningen kom je zoal tegen? Waarom zíjn ze er? En wanneer zijn ze een succes?

Populaire gemeenschappelijke voorzieningen

In moderne nieuwbouwprojecten zie je vaak gedeelde voorzieningen zoals een binnentuin, gym en woonkamer. Maar het aanbod is veel breder. Denk aan deelauto’s, deelscooters, co-working spaces, speelruimtes voor kinderen en een gezamenlijke wasruimte. In luxere projecten vind je ook recepties, pakketservices, en soms zelfs logeerkamers, wellnessfaciliteiten en zwembaden. Deze voorzieningen zijn exclusief beschikbaar voor de bewoners en hun gasten, wat het wooncomfort verhoogt.

Kleinere woningen door deelvoorzieningen

Waarom kiezen ontwikkelaars steeds vaker voor deze voorzieningen? Volgens Angelique Bellemakers, specialist in co-creatieprojecten bij architectencollectief INBO, zijn er verschillende redenen. “Een daarvan is dat je met dit soort voorzieningen kleinere woningen kunt maken. Kies je bijvoorbeeld voor een gezamenlijke ruimte met wasmachines, dan heb je in de appartementen zelf geen wasruimte meer nodig. Dat scheelt vierkante meters. Zoiets zie je vaak in woongebouwen voor studenten en expats. Op deze manier kun je meer woningen in hetzelfde project realiseren. Dat is aantrekkelijk voor ontwikkelaars en het kan ook bewoners helpen. Minder woonruimte betekent immers een lagere koop- of huurprijs, al kan dat laatste weer tenietgedaan worden door hogere servicekosten. Maar het betekent ook: lagere energiekosten. Want hoe kleiner de woning, hoe minder energie je nodig hebt om ‘m warm te houden.”

CPO-projecten en gedeelde idealen

Gemeenschappelijke voorzieningen kunnen ook voortkomen uit een gedeelde visie van bewoners, met name bij Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). “Daarbij ontwerpt een groep kopers samen een gebouw en de woningen daarin, meestal onder begeleiding van een architect. Gezamenlijk bepalen ze welke gemeenschappelijke ruimtes en voorzieningen er komen en hoe ze die gaan beheren. Je ziet vaak dat in zo’n CPO-groep mensen zitten met ongeveer dezelfde leefstijl, in veel gevallen sterk gericht op duurzaamheid, delen en samen dingen doen. En dat zie je dan weer terug in de voorzieningen", zegt Bellemakers. “Denk aan deelauto’s of aan een moestuin die de bewoners zelf bijhouden en waar ze ook uit eten.”

Voor elkaar zorgen, de eenzaamheid te lijf

En dan zijn er projecten die via deelvoorzieningen een antwoord geven op problemen die zich nu eenmaal voordoen in de samenleving, zoals de groeiende vraag naar zorg en de toenemende eenzaamheid. Bellemakers: “Denk aan knarrenhofjes, waar ouderen bij elkaar wonen en naar elkaar omzien, zodat ze niet meer eenzaam zijn en langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Of aan meergeneratieprojecten, waarbij jonge mensen, gezinnen en ouderen bij elkaar wonen, dingen voor elkaar doen en zo de eenzaamheid te lijf gaan. Belangrijk hierbij is dat dit soort projecten zo is ontworpen, dat het heel vanzelfsprekend is dat de bewoners elkaar ontmoeten. Niet alleen door gezamenlijke voorzieningen en ruimtes in zo’n project te stoppen, maar ook subtieler. Bijvoorbeeld door slimme looproutes en bankjes lángs die routes.”

Het begint met de vraag: ‘Hoe willen we leven?’

Voorwaarde voor het slagen van dit soort woongebouwen is dat toekomstige bewoners en belangstellenden ‘aan de voorkant’ erbij betrokken worden. “Of het nu om CPO gaat of om gebouwen die door ontwikkelaars worden gerealiseerd, het begint steeds met de vraag: ‘Hoe willen we leven?’ Als je vanuit die vraag denkt en ontwerpt, ontstaan de mooiste projecten.”