Fabriekswoning populairder dan gedacht: bewoners én publiek positief

Woningen uit de fabriek hebben nog vaak een imagoprobleem. Ze worden regelmatig gezien als tijdelijke noodwoningen, containers of woningen van mindere kwaliteit. Maar twee onderzoeken van Platform31 en het Expertisecentrum Flexwonen laten echter een heel ander beeld zien. Bewoners zijn overwegend tevreden, voorbijgangers vinden fabriekswoningen vaak net zo aantrekkelijk als traditionele woningen en veel mensen hebben niet eens door dat een woning in een fabriek is gebouwd. 

Dat is goed nieuws, want de Rijksoverheid wil juist dat industrieel bouwen een veel grotere rol gaat spelen. De ambitie is dat in 2030 de helft van alle nieuwbouwwoningen industrieel wordt geproduceerd. Nu ligt dat aandeel rond de 20%. 

Kwaliteit van fabriekswoningen sterk verbeterd

Modulaire woningen worden steeds vaker ingezet om sneller nieuwe woningen toe te voegen. Volgens de onderzoekers is de kwaliteit de afgelopen jaren sterk verbeterd. De levensduur is inmiddels vergelijkbaar met die van traditioneel gebouwde woningen. Bovendien kunnen veel van deze woningen later worden verplaatst als dat nodig is. 

Industrieel bouwen biedt daarnaast voordelen als een hogere bouwsnelheid, meer voorspelbaarheid, lagere faalkosten en een lagere milieubelasting. Toch blijft de beeldvorming achter bij die ontwikkelingen. Juist daarom onderzochten Platform31 en het Expertisecentrum Flexwonen hoe bewoners, deskundigen en het grote publiek daadwerkelijk naar deze woningen kijken. 

Acht op de tien bewoners tevreden

Voor het onderzoek naar bewonerservaringen werden tien woonprojecten van grote aanbieders van modulaire woningen onderzocht. In totaal werden 98 bewoners geïnterviewd. Alle woningen voldoen aan de eisen voor nieuwbouw volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). 

De bewoners blijken opvallend positief. Ruim 80% is tevreden of zeer tevreden over de woning. Dat percentage is vergelijkbaar met de tevredenheid van Nederlanders in traditionele woningen. Bewoners geven hun totale woonsituatie gemiddeld een 7,4. 

Ook opvallend: ruim zes op de tien bewoners wist niet eens dat zij in een woning uit de fabriek wonen totdat onderzoekers hen daarop wezen. 

Bewoners waarderen vooral:

•  het woonoppervlak
•  de lage energielasten
•  de duurzame uitvoering
•  de uitstraling van de woning. 

Als aandachtspunten noemen bewoners vooral het binnenklimaat tijdens warme zomerdagen en de beperkte mogelijkheden om bijvoorbeeld iets aan muren op te hangen of de woning verder naar eigen smaak aan te passen. 

Vooral jongeren en starters vinden hier een woning

De onderzochte woonprojecten blijken vooral belangrijk voor mensen die snel woonruimte nodig hebben. De gemiddelde leeftijd van bewoners is 29 jaar en ongeveer 80% woont alleen. Vier op de tien bewoners kwam uit een tijdelijke woonsituatie, bijvoorbeeld bij familie, vrienden of een opvanglocatie. 

Voor veel bewoners betekent de woning dan ook meer dan alleen een dak boven het hoofd. Het biedt zelfstandigheid, rust en de mogelijkheid om een volgende stap in het leven te zetten. 

Ook de buurt krijgt een voldoende

Hoewel sommige projecten vooraf op weerstand uit de omgeving stuitten, zijn bewoners ook positief over hun woonomgeving. Ongeveer 80% is tevreden of zeer tevreden over de buurt. Fijne buren, een centrale ligging en veel groen worden het vaakst genoemd als pluspunten. 

Publiek vindt fabriekswoning vaak mooier

In een tweede onderzoek keek Platform31 naar het imago van woningen uit de fabriek. Daarbij kregen voorbijgangers foto's te zien van traditionele woningen en fabriekswoningen. De vraag was simpel: welke woning vind je mooier en welke denk je dat uit de fabriek komt?
De resultaten laten zien dat het ontwerp veel belangrijker is dan de bouwmethode. Onder het brede publiek werd de fabriekswoning in 60% van de gevallen als mooier beoordeeld. 

Volgens de onderzoekers bepalen vooral ontwerp, materiaalgebruik en uitstraling het oordeel. Niet de vraag of een woning in een fabriek of op de bouwplaats is gemaakt. 

Verschil vaak niet zichtbaar

Ook het herkennen van een fabriekswoning blijkt lastig. Het publiek wees in 56% van de gevallen de juiste woning aan. Dat betekent dat ongeveer twee op de vijf woningen verkeerd werden ingeschat. 

De conclusie van de onderzoekers is daarom duidelijk: moderne fabriekswoningen passen visueel goed in bestaande woonwijken en wijken nauwelijks af van traditionele nieuwbouw. Mensen beoordelen woningen vooral op hoe ze eruitzien, niet op hoe ze zijn gebouwd. 

Belangrijk voor de woningbouwopgave

De onderzoekers zien de resultaten als een belangrijke opsteker voor de woningbouw. Een negatief imago kan de verdere opschaling van industrieel bouwen afremmen, terwijl deze bouwmethode juist kan helpen om sneller meer woningen te realiseren voor starters, jongeren en andere woningzoekenden. 

De belangrijkste conclusie: het beeld van de fabriekswoning als onaantrekkelijke noodoplossing klopt steeds minder met de praktijk. Bewoners zijn tevreden, het publiek waardeert de woningen positief en veel mensen zien het verschil met traditionele nieuwbouw nauwelijks nog.