Woningbouwplannen genoeg, maar bouw loopt achter

Op papier is er goed nieuws voor woningzoekers. Nederland heeft voor de periode 2026 tot en met 2030 plannen voor 823.400 nieuwe woningen. Toch betekent dat niet dat al deze woningen ook gebouwd worden. Uit de nieuwste Landelijke Monitor Voortgang Woningbouw van ABF Research blijkt dat veel plannen nog niet ver genoeg zijn uitgewerkt. Van de geplande woningen zitten 386.200 in harde plannen en 437.300 nog in zachte plannen. En juist die laatste categorie moet nog veel stappen doorlopen voordat de bouw kan beginnen.

Genoeg plannen, maar uitvoering blijft de uitdaging

Volgens ABF Research ligt de grootste uitdaging niet bij het bedenken van nieuwe woningbouwlocaties, maar bij het daadwerkelijk realiseren van bestaande plannen. Pas 43% van deze plannen heeft op dit moment een vergunning. Vooral het omzetten van zachte plannen naar harde plannen en het versnellen van vergunningen en bouw is belangrijk. 

Dat is goed nieuws én een waarschuwing. Er is voldoende potentie, maar zonder snellere uitvoering duurt het langer voordat woningzoekers de sleutel van hun nieuwe woning krijgen.

Limburg loopt voorop, Zuid-Holland blijft achter

De verschillen tussen provincies zijn groot. Limburg is koploper. Daar is 57% van de afgesproken woningbouwopgave al gerealiseerd. Tel je woningen die al gebouwd zijn, in aanbouw zijn of onderdeel zijn van harde plannen mee, dan komt de provincie zelfs uit op 109% van de opgave.

Aan de andere kant van de ranglijst staat Zuid-Holland. Daar is pas 29% van de woningbouwopgave gerealiseerd. De kans op nieuwbouwaanbod verschilt dus flink per provincie.

Veel betaalbare woningen in de plannen

Voor veel starters en doorstromers is vooral de betaalbaarheid belangrijk. Ook daar bevat de monitor positief nieuws. Van de woningbouwplannen waarvan het prijssegment bekend is, valt 69% in het betaalbare segment:

• 35% sociale huur
• 14% middenhuur
• 20% betaalbare koop

Daarnaast bestaat 5% uit dure huur en 26% uit dure koopwoningen.

Wel waarschuwt ABF Research dat stijgende bouwkosten en veranderende marktomstandigheden invloed kunnen hebben op deze verdeling.

Vooral appartementen in de stad

De toekomstige woningbouw speelt zich steeds vaker af binnen bestaande steden. Van de plannen waarvan de locatie bekend is, ligt 68% binnenstedelijk. Dat gebeurt onder meer door verdichting, herstructurering en het transformeren van bestaande gebouwen.

Ook het woningtype verandert. Van de plannen waarvan het type bekend is, bestaat 70% uit appartementen en 30% uit eengezinswoningen.  Vooral in de Randstad is die ontwikkeling duidelijk zichtbaar. In Zuid-Holland is zelfs 84% van de geplande woningen een appartement. Ook Utrecht (75%) en Noord-Holland (76%) zetten sterk in op appartementen. 

Daarnaast zijn 455.900 woningen geschikt voor ouderen opgenomen in de plannen. Ook maken minimaal 16.200 tijdelijke woningen deel uit van de huidige planvoorraad.

Wat betekent dit voor woningzoekers?

De monitor laat zien dat er voldoende woningbouwplannen zijn om de landelijke doelstellingen te halen. Maar, plannen alleen leveren nog geen nieuwe woningen op. De komende jaren draait het vooral om sneller vergunningen verlenen, plannen definitief maken en de bouw op gang houden.

Voor woningzoekers betekent dat dat het nieuwbouwaanbod de komende jaren blijft groeien, maar dat de snelheid waarin projecten daadwerkelijk op de markt komen sterk kan verschillen per regio. Vooral in provincies waar veel plannen al ver zijn uitgewerkt, is de kans groter dat nieuwe woningen sneller beschikbaar komen.