Meer aandacht voor natuur in lokale verkiezingsprogramma’s

De gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 draaien voor een groot deel om de wooncrisis. Meer woningen, sneller bouwen, betaalbaarheid. Maar er speelt nog iets. Tegelijk groeit de aandacht voor natuur. En die twee raken elkaar. Want waar bouw je, en hoe groen wordt een nieuwe wijk?
Uit een analyse van 550 verkiezingsprogramma’s door Wageningen Environmental Research blijkt dat natuur en groen stevig op de agenda staan. 

Verschillen tussen partijen

In de 44 grootste gemeenten heeft 96% van de partijen concrete plannen voor natuur opgenomen. Partijen kijken daarbij breder dan alleen “meer groen”. Ze benoemen ook thema’s als natuurinclusief bouwen, biodiversiteit en de rol van natuur bij klimaatadaptatie, gezondheid en recreatie. Gemiddeld bevat een verkiezingsprogramma 6,5 van dit soort ‘groene’ onderwerpen.

De mate van aandacht verschilt flink per partij. De Partij voor de Dieren loopt voorop met gemiddeld 11,2 groene thema’s per programma. Ook GroenLinks-PvdA, Volt, D66, ChristenUnie, Bij1, DENK en BBB scoren bovengemiddeld.

In de middenmoot zitten onder meer VVD, CDA en SP. Onderaan de lijst staan partijen als JA21, NSC en PVV, waar natuur minder vaak expliciet wordt benoemd. Lokale partijen laten een wisselend beeld zien, maar besteden gemiddeld aandacht aan vijf groene onderwerpen.

Natuur als maatschappelijke basis

Wat opvalt: natuur wordt steeds vaker gezien als essentieel voor de leefkwaliteit.

•  84% van de partijen koppelt groen aan ontmoeting, sport en ontspanning 
•  73% ziet natuur als oplossing tegen hitte 
•  70% benoemt het belang voor wateropvang 
•  58% besteedt specifiek aandacht aan biodiversiteit 

Ook de ambitie is duidelijk: 85% van de partijen wil meer groen in de gemeente. Vooral bomen zijn populair. Bijna driekwart pleit voor uitbreiding daarvan.

Duidelijke trend omhoog

De lijn is helder: natuur wint terrein. In 2018 had ruim 85% van de programma’s aandacht voor groen, nu is dat 96%. In 28 van de 44 onderzochte gemeenten komt natuur zelfs in élk verkiezingsprogramma terug.

Voor nieuwbouw betekent dit iets fundamenteels. Groen is niet langer een extra. Het wordt steeds vaker een vast onderdeel van hoe nieuwe wijken worden bedacht, ontworpen en gebouwd.