Meer betaalbare starterswoningen

Het vinden van een nieuwbouwwoning is voor veel starters een uitdaging. Het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen moet daar verandering in gaan brengen. Er komt extra geld beschikbaar in dit fonds waarmee ontwikkelaars en corporaties woningen met korting kunnen verkopen aan starters. De korting wordt vervolgens bij doorverkoop terugbetaald.

Onder starters vallen jongeren die nog thuis wonen of een kamer huren, maar ook stellen die momenteel in een (sociale-) huurwoning wonen en de stap naar koop willen maken. “Wij noemen ze koopstarters”, licht Simone van de Kuit toe. Zij is bestuurder van stichting OpMaat, uitvoerder van het fonds (samen met het Stimuleringsfonds Nederlandse Gemeenten).

Je komt in aanmerking voor het fonds als je gezamenlijk een inkomen tot tweemaal modaal hebt (83.000 euro). “Dat is de groep die net te veel verdient voor een sociale huurwoning, maar te weinig om een woning te kunnen kopen”, verduidelijkt zij. De regering maakt dit fonds mogelijk omdat er voor deze groep te weinig betaalbare nieuwbouwkoopwoningen zijn.

KoopStart

Het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen gaat werken met KoopStart, een regeling die nu ook al ingezet wordt en met het fonds nog breder beschikbaar komt. Ontwikkelaars verkopen met KoopStart woningen voor een lagere prijs dan de marktwaarde. Het verschil tussen die lagere verkoopprijs en de marktwaarde heet de kopersondersteuning. Wanneer je als starter de woning na x jaar weer doorverkoopt, omdat je toe bent aan een volgende stap, wordt deze 'korting' verrekend. Dan komt dit geld weer terug in het fonds en kan het opnieuw worden ingezet.
Levert de woning later bij verkoop meer op dan de oorspronkelijke marktwaarde, dan wordt het waardeverschil gedeeld naar rato van de koperskorting. Bij verlies door een lagere verkoopprijs van de woning deelt het fonds ook mee.

Hoe je aanspraak maakt op dit fonds? Het is niet direct door jou als starter aan te vragen. Ontwikkelaars en woningcorporaties kunnen er een beroep op doen en zullen dan vervolgens met het label KoopStart adverteren op verkoopsites.

Rekenvoorbeeld

Een rekenvoorbeeld om te verduidelijken hoe het werkt: als de marktwaarde van een woning 300.000 euro is en de gemeente wil dat de woning voor 255.000 euro wordt aangeboden, dan is er sprake van een kopersondersteuning van 45.000 euro, oftewel 15%. “Dat biedt voordeel als je starter bent. Want een woning van drie ton die je niet had kunnen financieren, kan je hierdoor kopen voor 255.000 euro.”

Verkoop je de woning na een aantal jaar voor – zeg – 350.000 euro, dan gaat het als volgt: de verkoopopbrengst van 350.000 euro wordt verdeeld tussen het fonds en jou. Het deel van het fonds bestaat uit de oorspronkelijke kopersondersteuning én een van tevoren afgesproken deel van de waardeontwikkeling. De rest van de verkoopopbrengst is voor jou als koper.

Het aandeel in de waardeontwikkeling van het fonds is in dit geval 15%. De waardeontwikkeling is 50.000 euro, namelijk het verschil tussen 300.000 euro bij aankoop en 350.000 euro bij de doorverkoop. Het aandeel van het fonds is 7.500 euro (15% van 50.000 euro). Het fonds ontvangt dus 45.000 euro (de oorspronkelijke kopersondersteuning) plus 7.500 euro (aandeel waardeontwikkeling) - in totaal 52.500 euro. Als koper houd je 297.500 euro over (350.000 euro min 52.500 euro).

1.680 koopstarters worden geholpen

De regering heeft voor het fonds 70 miljoen euro ter beschikking gesteld. De kopersondersteuning is maximaal 70.000 euro. KoopStart kan worden toegepast bij woningen die binnen de grens van de betaalbaarheidsgrens vallen. Die is voor 2024 vastgesteld op 390.000 euro.

Doordat bij verkoop de kopersondersteuning weer terugkomt in het fonds, kunnen het eerste jaar 1.680 koopstarters worden geholpen, schat Van de Kuit in. Dit aantal kan in de komende jaren oplopen tot 2.400 koopstarters. Ontwikkelaars gaan er ook aan meebetalen.

Het geld uit het fonds wordt verspreid beschikbaar gesteld, zodat woningontwikkelaars meer tijd krijgen om zich in te schrijven. Naar verwachting is dit mogelijk vanaf 2025.