Nieuwbouw trekt aan, maar woningbouw blijft kwetsbaar

Na jaren van magere bouwcijfers lijkt de woningbouw eindelijk weer op gang te komen. Volgens het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) stijgt het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen tussen 2024 en 2026 met bijna 25%. Dat blijkt uit hun nieuwste rapport ‘Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2026’. 

Opleveringsgolf in aantocht 

In 2024 en 2025 werden er jaarlijks zo’n 68.000 nieuwbouwwoningen opgeleverd. In 2026 stijgt dat naar 80.000 woningen, en in 2027 zelfs naar 84.000. Die stijging komt deels doordat er méér gebouwd wordt, maar ook doordat veel projecten door langere bouwtijden doorschuiven naar latere jaren. 

Volgens het EIB kunnen we dus een echte opleveringsgolf verwachten. “Er zit een aanzienlijk aantal woningen in de pijplijn dat met vertraging alsnog wordt opgeleverd,” zegt EIB-directeur Taco van Hoek. In 2028 lijkt de productie te stabiliseren rond de 85.000 woningen per jaar, een niveau dat we in tijden niet hebben gezien. 

Grote plannen, traag proces

Toch blijft de bouwpraktijk weerbarstig. De vertragingen in de oplevering zijn volgens Van Hoek het gevolg van een mix aan knelpunten: een tekort aan bouwlocaties, stikstofbeperkingen en het overvolle stroomnet.

En er speelt nog iets. “We zien dat er veel grote, complexe projecten worden opgestart. Die brengen meer risico’s en vertraging met zich mee,” zegt Van Hoek. “Terwijl juist de kleinere, overzichtelijke projecten wél snel van de grond komen.” In provincies als Limburg, Drenthe, Friesland en Zeeland laat die aanpak zijn waarde zien: daar worden de regionale bouwdoelstellingen inmiddels gewoon gehaald.

Een vergunning is nog geen woning

Meer woningen in de pijplijn? Klinkt hoopvol. Maar een vergunning is nog geen woning. Het EIB gaat ervan uit dat bijna elke vergunde woning ook daadwerkelijk gebouwd wordt. Dat is volgens WoningBouwersNL een optimistische aanname, in een sector die piept en kraakt onder stijgende kosten, krappe marges, ingewikkelde regels en een tekort aan vakmensen.

Uit cijfers van het CBS blijkt ook dat er een groeiend aantal ‘afgeblazen vergunningen’ is. Dat waren er in 2024 bijna 5.000. Als een vergunning wordt ingetrokken, komt er nooit een sleuteloverdracht. WoningBouwersNL waarschuwt dan ook: stuur op uitvoerbaarheid, niet op papieren plannen.