Hoe werkt balansventilatie met warmteterugwinning?

Grote kans dat jouw nieuwbouwwoning balansventilatie heeft. Dat is goed nieuws, want dit is het meest optimale systeem om je woning gezond en comfortabel te houden. Met voorverwarmde verse lucht en filtering als grote pluspunten.

Hoe werkt balansventilatie?

Als je rondkijkt in je nieuwbouwwoning, zie je geen ventilatieroosters boven de ramen in de woonkamer en slaapkamers zitten, maar ventielen in het plafond. Die ventielen zijn het zichtbare deel van de inblaaskanalen die vanaf de balansventilatie-unit naar de woon- en slaapkamers lopen. Ze blazen stilletjes verse lucht het vertrek in. Op het toilet, in de keuken en in de badkamer zie je deze ventielen ook, maar die zuigen juist vuile lucht af.

Dat verse lucht mechanisch wordt ingeblazen in je woonkamer en slaapkamers is echt een kenmerk van balansventilatie. Een van de voordelen: het zorgt gericht voor verse lucht in de ruimte waar dat nodig is. Dat gebeurt steeds vaker aan de hand van een sensor in de woonkamer, en het liefst ook in de slaapkamers. De sensor meet de hoeveelheid CO2 en soms ook vluchtige organische stoffen. Dat zijn stoffen die makkelijk verdampen, denk aan verf- en schoonmaakmiddelen, cosmetica, luchtverfrissers en bouwmaterialen. Het ventilatiesysteem zet wanneer nodig een tandje bij.

Geen tocht met balansventilatie

De afgezogen vuile lucht is warm. Deze warmte wordt in het ventilatietoestel via een warmtewisselaar overgedragen aan de binnenkomende verse lucht. Dit noem je warmteterugwinning (afgekort wtw). Dus ook al is het buiten koud, dan nog krijg je verse lucht op een aangename temperatuur binnen.

Dat is een verschil met woningen met ventilatieroosters, waarbij de binnenkomende lucht kan worden ervaren als tocht. Een reden dat bewoners ventilatieroosters vaak dichtschuiven in de winter. Dan is de kans aanwezig dat je te weinig ventileert.

Filteren van binnenkomende lucht

Balansventilatie kent nog een voordeel: je kan de binnenkomende lucht filteren. Dat is voor een gezond binnenmilieu in je woning een mooi pluspunt. De standaard grove filters in je ventilatiesysteem zorgen dat het ventilatietoestel niet vervuilt en goed blijft functioneren. Je kunt ook kiezen voor een fijner filter op het inblaaskanaal dat pollen en/of fijnstof tegenhoudt. Een feit is dat fijne filters het beter doen dan grove.

Warmte en koelte

Warmteterugwinning gebeurt alleen wanneer er in huis een warmtevraag is. Als het binnen warm genoeg is, treedt er automatisch een bypass in werking. Dan gaat overtollige warmte direct naar buiten en vindt ventilatie plaats met onverwarmde buitenlucht. Als het buiten nóg warmer is, gaat de bypass weer dicht. Dan wordt de naar verhouding koele binnenlucht gebruikt om verse lucht van buiten eerst zoveel mogelijk af te koelen. Dan blijft de koelte binnen.

Do’s and don’ts bij balansventilatie

• Zet je ventilatietoestel alleen uit bij calamiteiten (als de sirene gaat), en niet omdat je vindt dat het te veel lawaai maakt. Dat laatste zou namelijk niet mogen. Grove stelregel: in de normale stand hoor je het ventilatiesysteem niet. Ervaar je toch te veel geluid, trek dan aan de bel bij de bouwer of installateur.

• Tegenwoordig is er de Ventilatie Prestatie Keuring die de leverancier van het huis bij oplevering kan laten uitvoeren. Vraag daar naar, en ook naar specifieke aandachtspunten voor gebruik.

• Sommige mensen denken dat je bij balansventilatie geen ramen open zou mogen zetten. Dat is een misverstand. Als je een raam open wilt zetten, kan dat gewoon.

• Laat de deurspleten vrij. Die zijn voor de luchtcirculatie in huis.

• Balansventilatie vergt onderhoud. In de ventilatie-unit zitten twee filters. Die moet je af en toe stofzuigen en tweemaal per jaar vernieuwen. De ventilatieventielen in het plafond of de wand kun je zelf schoonmaken. Let op dat je ze op dezelfde plaats weer terugplaatst.

• De installatie moet eens per twee jaar door een onderhoudsbedrijf worden nagekeken.