Hoe een bodemwarmtepomp een woning verwarmt

In nieuwbouwhuizen zit vaak een warmtepomp. Die zorgt voor verwarming en vaak ook voor warm water. Maar niet elke warmtepomp werkt hetzelfde. Er zijn grofweg twee soorten: systemen die warmte uit de lucht halen en systemen die warmte uit de bodem halen.

Warmtepomp met buitenlucht

Een veel voorkomende variant in nieuwbouw is de lucht/water warmtepomp. Die haalt warmte uit de buitenlucht en zet die om in bruikbare warmte voor je woning. Kenmerken van dit systeem:

•  je ziet meestal een buitenunit aan de gevel of op het dak 
•  er zijn geen boringen nodig 
•  installatie is relatief eenvoudig 

Dit type wordt het meest toegepast, omdat het voor veel projecten praktisch en betaalbaar is.

Warmtepomp met bodemwarmte (geothermie)

Een andere optie is een bodem/water warmtepomp. Hierbij wordt warmte uit de grond gehaald. Dat gebeurt via geothermische boringen. Bij zo'n geothermische boring wordt een diep gat in de bodem gemaakt. In dat gat komen leidingen (sondes) waar een vloeistof doorheen stroomt. Die vloeistof neemt warmte op uit de grond. Op diepte blijft de temperatuur vrij constant, meestal rond de 10 tot 15 graden in Nederland.

Hoe wordt die warmte gebruikt?

De warmte uit de bodem wordt bruikbaar gemaakt met een warmtepomp. Die verhoogt de temperatuur en verspreidt de warmte in je woning. Dat gaat in stappen:

•  de vloeistof in de bodem neemt warmte op 
•  de warmtepomp verhoogt die temperatuur 
•  de warmte wordt afgegeven via vloerverwarming of lage-temperatuur radiatoren 

Dit werkt vooral goed in goed geïsoleerde nieuwbouwwoningen.

Wanneer wordt geothermie toegepast?

Geothermie wordt vooral gebruikt bij:

•  grotere nieuwbouwprojecten 
•  collectieve systemen voor meerdere woningen 
•  projecten met extra focus op duurzaamheid 

De aanleg is complexer en duurder, onder andere door de boringen. Of geothermie mogelijk is, hangt ook af van de locatie. De bodem, beschikbare ruimte en regelgeving bepalen hoe en hoe diep er geboord kan worden. Daarom is een bodemsysteem altijd maatwerk per project. 

Wat zijn de voordelen van een geothermische warmtepomp? 

Een bodemwarmtepomp gebruikt de stabiele temperatuur in de grond. Daardoor werkt het systeem het hele jaar door gelijkmatig, ook als het buiten koud is. Het rendement ligt vaak hoger en het energieverbruik kan lager uitvallen dan bij systemen die warmte uit de lucht halen.

Daarnaast maak je gebruik van een hernieuwbare energiebron. De warmte uit de bodem is continu beschikbaar en kan worden ingezet voor verwarming, warm water en in veel gevallen ook passieve koeling. Dat zorgt voor minder CO₂-uitstoot dan verwarmen met fossiele brandstoffen.

De bron in de bodem vraagt weinig onderhoud en gaat vaak lang mee. Daar staat tegenover dat de aanleg complexer en duurder is. Maar op de lange termijn levert het een stabiel en efficiënt systeem op dat goed past bij moderne nieuwbouwwoningen.